De Gouden Kijkwijzer (midden- en bovenbouw)
Bewuster kijken naar je groep. Beter begrijpen wat er speelt. En weten welke kleine vervolgstap past.
De eerste schoolweken zitten vol nieuwe indrukken. Kinderen zoeken hun plek, nieuwe groepspatronen ontstaan en als leerkracht ben je ondertussen volop bezig om je groep te leren kennen. Wie zoekt gemakkelijk contact? Wie wacht liever eerst af? Wie neemt vanzelf het initiatief? En welke kinderen of situaties verdienen misschien wat extra aandacht?
De Gouden Kijkwijzer helpt je om tijdens deze periode bewust en gericht te observeren. Een praktisch hulpmiddel om stap voor stap te kijken naar wat er in jouw groep gebeurt.
De Gouden Kijkwijzer is opgebouwd rond acht thema’s: Eerste indruk, Sociale verbinding, Samenwerken, Communicatie, Emoties, Zelfvertrouwen, Groepsrollen en Signalen. Bij iedere Kijkkaart kijk je eerst naar wat je letterlijk ziet, denk je daarna na over mogelijke verklaringen en kies je vervolgens een kleine vervolgstap die past bij de situatie.
Zo voorkom je dat je op basis van één moment meteen een conclusie trekt. Want een kind dat tijdens een samenwerkingsopdracht afwacht, hoeft niet automatisch onzeker te zijn. Misschien kijkt het eerst de kat uit de boom, heeft het behoefte aan duidelijkheid of heeft het simpelweg meer tijd nodig. Door opnieuw te kijken, in verschillende situaties, ontstaat een veel vollediger beeld.
Wat vind je in De Gouden Kijkwijzer?
- Acht uitgebreide Gouden Kijkkaarten rond belangrijke aspecten van groepsvorming en sociaal-emotionele ontwikkeling;
- Per kaart: Waar let je op? Wat zie je? Wat kan dit betekenen? Welke (kleine) vervolgstap past hierbij?;
- Ruimte voor eigen observaties en aantekeningen;
- Een groepsoverzicht om observaties van meerdere leerlingen overzichtelijk bij te houden;
- Een checklist Gouden Weken om tussendoor of aan het einde van de eerste schoolweken te reflecteren;
- Pagina’s voor eigen aandachtspunten;
- Een uitgebreide terugblik om observaties naast elkaar te leggen en vooruit te kijken;
- Een uitleg over de gedachte achter de kijkwijzer en de gebruikte bronnen.
Vooral handig tijdens De Gouden Weken, maar niet alleen daarvoor
Hoewel de focus van deze kijkwijzer ligt op De Gouden Weken, hoef je hem daarna zeker niet op te bergen. De kaarten, het groepsoverzicht en de bijlagen kun je het hele schooljaar opnieuw gebruiken wanneer je iets beter wilt begrijpen, een leerling beter wilt begrijpen of merkt dat een bepaalde situatie om nog eens goed kijken vraagt.
Een nieuwe leerling in de groep, veranderende groepsdynamiek, een samenwerkingsprobleem of een kind dat ineens ander gedrag laat zien: ook later in het schooljaar kan het waardevol zijn om even bewust stil te staan bij wat je ziet.
De Gouden Kijkwijzer helpt je om bewuster te kijken, verschillende signalen met elkaar te verbinden en te bepalen wat een passende vervolgstap is.
Eerst kijken. Dan begrijpen. Dan handelen. En daarna opnieuw kijken.
Voor wie?
De Gouden Kijkwijzer is ontwikkeld voor leerkrachten in de midden- en bovenbouw van het basisonderwijs die tijdens De Gouden Weken én gedurende het schooljaar bewuster willen kijken naar groepsvorming, samenwerking, communicatie, welbevinden en de dynamiek in hun groep.
Een praktisch hulpmiddel om naast je neer te leggen, erbij te pakken wanneer dat nodig is en steeds opnieuw te gebruiken.
Goed om te weten
De Gouden Kijkwijzer is ontwikkeld als praktisch observatiehulpmiddel voor het basisonderwijs. Het is geen diagnostisch of gevalideerd meetinstrument en vervangt geen bestaande leerlingvolgsystemen, professionele beoordeling of formele monitoring van sociale veiligheid.